السيد الخميني ( مترجم : محمد موسوى بجنوردى )

76

مباحث حقوقى تحرير الوسيلة ( فارسى )

مسأله 3 - اگر صاحب باغ ، باغ را به استثناء يك نخل بفروشد ، صاحب درخت بدون اجازه‌ى مشترى به سوى درخت خود رفت و آمد نمايد و شاخه‌ها و ريشه‌هاى آن تا هرجا كه كشيده شوند مشترى حقّ اعتراض ندارد ، و همچنين نمىتواند او را از رفت و آمد منع نمايد . و اگر خانه‌اى را بفروشد زمين و ساختمانى كه در آن است از طبقه بالا گرفته تا طبقه‌ى پايين و زير زمين همه داخل در معامله است ، مگر آن كه طبقه‌ى بالا براى ورود و يا خروج راه مستقلى و جدايى داشته باشد و يا نشانه‌هايى وجود داشته باشد كه بنابر عرف و عادت دلالت بر خروج آن از استقلال داشته باشد . همچنين ، در معامله‌ى خانه سرداب و چاه و چوب‌هاى به كار رفته در بنا و ميخ‌هاى كوبيده شده در آن و حتى نردبان ثابت كه كار راه پله انجام مىدهد جزو خانه محسوب مىگردد و لكن آسياب دستى كه در خانه نصب شده است جزء خانه به شمار نمىرود اما اگر شرط شده باشد جزء خانه محسوب مىگردد ، لكن اگر شرط شده باشد جزء خانه به شمار نمىرود همچنين اگر در خانه محلى وجود داشته باشد داخل در مبيع نيست مگر به شرط ، هرچند به اين كه بگويد ، اين خانه را يا آنچه كه داخل در چهار ديوار است فروختم و يا آن كه در عرف محل داخل در مال است كه غالباً هم همين طور است ؛ يعنى در غالب محل‌ها درخت جزء خانه شمرده مىشود و بعيد نيست كه كليد درب‌ها نيز جزء مبيع باشد . مسأله 4 - سنگ‌هايى كه در زمين مورد معامله جا گرفته‌اند ( تكون يافته‌اند ) و همچنين معادن موجود در آن داخل در مبيع است ، اما سنگ‌هايى كه در آن دفن شده‌اند مانند جواهرات اين گونه نيست . مسائل تحويل دادن و تحويل گرفتن جنس مسأله 1 - بعد از عقد بر فروشنده واجب است كه كالا را به خريدار تحويل دهد و همچنين بر مشترى واجب است كه بهاى معامله را به وى تسليم نمايد ، مگر آنكه شرط تأخير نموده باشند . پس براى هيچ يك از آن دو جايز نيست كه با وجود امكان تحويل آن را به تأخير بياندازد مگر اينكه طرف مقابل رضايت داده باشد . در صورتى كه هر يك از اين امر امتناع نمايند از طرف حاكم اجبار مىشوند جايز نيست كه بايع و يا خريدار شرط كند كه تحويل جنس و يا ثمن معامله را تا مدتى به تأخير بياندازد و در اين صورت ، طرف مقابل نمىتواند به صاحب شرط بگويد تا تو تسليم نكنى من تسليم نمىكنم ، بلكه اگر اتفاقاً ديگرى در تسليم تأخير نمود و مهلت صاحب شرط تمام گرديد ، ظاهراً مىتواند